serbski

Ur. 1993 w Serbii dramatopisarka i dramaturżka. Ukończyła dramaturgię na Wydziale Sztuk Dramatycznych w Belgradzie. Obecnie (2025) jest słuchaczką studiów doktoranckich w zakresie sztuki (na tej samej uczelni). Autorka kilku adaptacji i kilkunastu oryginalnych tekstów dramatycznych, które zostały wystawione w teatrach w całej Serbii, a także w Słowenii, Gruzji, Włoszech i Niemczech. Jej teksty, przetłumaczone na języki angielski, niemiecki, włoski, rosyjski, polski, słoweński i gruziński, ukazały się drukiem w czasopismach oraz antologiach krajowych i zagranicznych. Jako dramaturżka współpracowała przy projektach teatralnych realizowanych w całej Serbii. Za swoją dotychczasową pracę otrzymała wiele nagród, w tym nagrodę za całokształt twórczości dramatopisarskiej im. Borislava Mihajlovicia Mihiza oraz nagrodę specjalną podczas Festiwalu im. Jovana Sterii Popovicia przyznaną zespołowi autorskiemu spektaklu 52 herce (inscenizacji dramatu Najbardziej samotny wieloryb na świecie). Jest także laureatką nagrody Inspirational Playwright za rok 2024 (jako jedna z trzech dramaturgów z całego świata), przyznawanego co trzy lata przez sieć Write Local Play Global i Komitet Wykonawczy Assitej. Jest jedną z założycielek regionalnej platformy Od malih nog(u) (Od Najmłodszych Lat), zaangażowanej w rozwój i afirmację teatru dla dzieci i młodzieży w krajach byłej Jugosławii. Pracuje jako asystentka na Wydziale Sztuk Dramatycznych w Belgradzie, a od 2023 roku jako współselekcjonerka Festiwalu Bitef. Pisze sztuki dla dzieci i dorosłych.

Ur. 1974 w Zemunie serbska dramatopisarka, scenarzystka, poetka, która w ostatniej dekadzie zdobyła uznanie w Serbii i całej Europie. Statek dla lalek to jej trzecia sztuka. W grudniu 2001 otrzymała za tekst Pavijoni specjalną nagrodę od Theater mbHZ z Wiednia. Sztuka Tory miała swoją prapremierę w Belgradzie w listopadzie 2002, a w 2003 znalazła się na deskach Teatru Polskiego w Poznaniu (reż. Rafał Sabara). W 2005 Tory miały swoją prapremierę niemiecką (Aachen), a w 2007 amerykańską (teatr TUTA, Chicago). W maju 2006 jej kolejna sztuka, Nahod Simeon, wystawiona została w Teatrze Narodowym w Nowym Sadzie. Sztukę Šuma blista we fragmentach wystawił Teatr Schauspielhaus w Zurychu (2005), a w całości w 2008 roku Teatr Atelje w Belgradzie, następnie wystawiono Žica w Jugosłowiańskim Teatrze Dramatycznym w Belgradzie oraz Brod za lutke (Statek dla lalek) w Nant (Francja).

STATEK DLA LALEK (Brod Za Lutke)

Pisarka, poetka, dramaturżka, ale przede wszystkim artystka teatralna oprócz pisania tekstów dramatycznych, których ma już na koncie ponad dziesięć, próbuje swoich sił jako performerka, reżyserka, organizatorka i moderatorka spotkań teatralnych, selektorka festiwali teatralnych oraz redaktorka teatralnych publikacji. Jej wkład w rozwój teatru serskiego został uhonorowany nagrodami.

Urodziła się w 1982 roku, mieszka w Belgradzie. Jest absolwentką belgradzkiego Wydziału Sztuk Dramatycznych (Fakultet dramskih umetnosti). Od 09.09.1999 roku, wraz ze swoją siostrą – Jeleną Bogavac oraz Igorem Markoviciem, prowadzi nieformalną, alternatywną trupę teatralną Drama Mental Studio. We współpracy z różnymi artystami przeprowadzili ponad 50 wydarzeń teatralnych, w tym spektakle teatralne, wydarzenia multimedialne, performance'y, parateatralne akcje, „poetyckie ekscesy” czy festiwale.

Dramatopisarka i dramaturżka. Urodzona w 1981 roku w Belgradzie. W 2005 roku ukończyła dramaturgię na Wydziale Sztuk Dramatycznych na Uniwersytecie Belgradzkim. W latach 2007-2010 roku pracowała jako dramaturg w Teatrze Narodowym w Belgradzie. Od 2005 roku w redakcji czasopisma teatralnego „Scena”. Studentka studiów doktoranckich o specjalności „Teoria sztuki i mediów” na Uniwersytecie Sztuki w Belgradzie. W latach 2000-2001 uczestniczyła w kursach  „Performance i rytuał” Richarda Schechnera oraz „Teoria awangardy” i „Współczesny teatr amerykański” w Tisch School of Arts na Uniwersytecie Nowojorskim (USA). W 2005 roku ze swoim dramatem Skórka pomarańczowa była uczestniczką Royal Court International Residency w Royal Court Theatre w Londynie. We wrześniu 2003 roku ze swoim dramatem Hermetičko jutro brała udział w projekcie poświęconym współpracy młodych norweskich i serbskich dramatopisarzy w Teatrze Narodowym w Oslo. Efektem tej pracy był omnibus 11 Septembar (11 września), wystawiony na scenie Teatru Narodowego w Oslo). Jako współpracownik projektu TkH – Teorija koja Hoda, oraz TkH-centrum organizowała i brała udział w wielu performance'ach.

Urodziła się w 1978 roku w Kragujevcu w Serbii. W 2002 roku ukończyła dramaturgię na Wydziale Sztuk Dramatycznych w Belgradzie. W 2007 roku, jako stypendystka  Niemieckiej Centrali Wymiany Akademickiej (DAAAD), ukończyła podyplomowe studia na kierunku dramaturgia w klasie Hansa-Thiesa Lehmanna na Uniwersytecie Johanna Wolfganga Goethego we Frankfurcie nad Menem. Od 2001 roku pracuje jako niezależny dramaturg w ramach projektów teatralnych w Serbii, Słowenii, Niemczech i Holandii. Współpracuje z Teatrem Narodowym w Belgradzie, Słoweńskim Teatrem Narodowym w Mariborze, Teatrem Bitef, Małym Teatrem „Duško Radović”, Centrum Kulturowej Dekontaminacji oraz Atelje 212. W latach 2003-2004 koordynowała Program Rozwoju Tekstów Dramatycznych w ramach projektu NovA DramA (NADA) w Teatrze Narodowym w Belgradzie. Jest współautorką libretta do opery kameralnej Mozart…luster…lustig Ireny Popović (Centrum Sava, 2006r.). Od 2009 roku pracuje w charakterze niezależnego współpracownika Fundacji S. Fischer Stiftung w Berlinie.

Jej dramaty zostały opublikowane w antologiach Neue Dramen. Osteuropäisches Theater, Wien 2006 i Istorija i iluzija antologija najnovije srpske drame (1995-2005). Red. V. Jezerkić i S. Jovanov. Sterijino pozorje Novi Sad 2007.

Urodzony w 1946 roku w Belgradzie, serbski reżyser, dramaturg i prozaik. Ukończył reżyserię filmową na Akademii Sztuk Scenicznych (FAMU) w Pradze. Po ukończeniu studiów, w latach 1970 – 1976, zajmuje się realizacją filmów dokumentalnych na potrzeby telewizji, łącznie powstało około piętnastu. Od roku 1976 zajmuje się wyłącznie pisaniem i reżyserią filmów pełnometrażowych, których do tej pory powstało jedenaście, w głównej mierze na podstawie własnych scenariuszy, w tym jeden serial telewizyjny.

Od roku 1978 pracuje jako wykładowca na Wydziale Sztuk Dramatycznych Uniwersytetu Artystycznego w Belgradzie, najpierw jako docent wykładając przedmiot „Praca z aktorami”, a następnie jako profesor zwyczajny – reżyserię filmową.

Goran Marković znany jest również jako reżyser teatralny oraz autor dramatów Turneja (dramat został zamieszczony w antologii Istorija i iluzija antologija najnovije srpske drame (1995-2005). Red. V. Jezerkić i S. Jovanov. Novi Sad Sterijino Pozorije 2007.), Govorna mana, Osma sednica ili život je san, Pandorina kutija, Parovi, Willa Sachino (Vila Sašino), Delirijum tremens i Falsifikator.

Utwory zostały wydane w zbiorze Osma sednica i druge drame w roku 2002. Ostatnim opublikowanym dramatem jest Falsifikator z roku 2009, który w konkursie ogłoszonym przez Instytut Goethego z okazji 20 rocznicy upadku muru berlińskiego znalazł się pośród sześciu najlepszych przedstawień w Europie i zaprezentowany został na przeglądzie w Dreznie w 2009 roku. Dramat Turneja wyróżniony został natomiast nagrodą Sterijino pozorje za tekst dramatu współczesnego w 1997r. Spektakl w reż. Milana Karadžicia (Atelje 212, Belgrad) zdobył też nagrody w kategoriach scenografia, muzyka, ruch sceniczny, nagroda za rolę męską (Mladen Andrejević).

Poza dramatem Turneja, jeszcze cztery sztuki autora doczekały się realizacji scenicznej (Pandorina kutija, Delirijum tremens, Osma sednica ili život je san, Falsifikator), a oprócz nich Marković wyreżyserował również sztuki Pazarni dan A. Popovicia; Belgradzka trylogia (Beogradska trilogija) B. Srbljanović; Skórka pomarańczowa (Pomorandžina kora) M. Pelević, za którą na Festiwalu Teatrów Jugosłowiańskich w 2007 roku został uhonorowany nagrodą w kategorii najlepsza reżyseria; Terapija J. Cvetanovića i Złote ciele (Zlatno tele), samodzielną dramatyzację powieści Ilfa i Pietrowa o tym samym tytule.

Powieściopisarz, dramatopisarz, eseista, dyplomata. Urodzony w 1953 roku w miejscowości Bajina Bašta. Ukończył studia w zakresie literatury na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu w Belgradzie (Filološki fakultet u Beogradu). Był między innymi redaktorem naczelnym czasopisma literackiego „Međaj“ i współredaktorem czasopisma „Književna reč”. W latach 2001-2005 sprawował funkcję ambasadora Serbii i Czarnogóry na Cyprze. Jeden z najbardziej znanych współczesnych pisarzy serbskich, którego książki zostały przetłumaczone są na wiele języków. Powieść Fama o biciklistima z 1998 roku uznana została za najlepszą serbską powieść dekady, a za książkę Uspon i pad Parkinsonove bolesti otrzymał prestiżową nagrodę czasopisma „NIN” za najlepszą książkę 2006 roku.

W 1998 roku ukazał się zbiór dramatów Basary zatytułowany Wybrane dramaty teatralne (Sabrane pozorišne drame). W książce znalazły się teksty Oksimoron, Hamlet Remake, Budibogsnama i Dolce vita. Dramat Dolce vita opublikowano również w antologii Istorija i iluzija antologija najnovije srpske drame (1995-2005). Red. V. Jezerkić i S. Jovanov. Sterijino pozorje Novi Sad 2007.

Jego dramaty wystawiane są na scenach serbskich i europejskich. W 2009 roku w Teatrze Narodowym w Serbii odbyła się premiera sztuki, będącej adaptacją głośnej książki Basary Nova Stradija, a 10 kwietnia 2010 roku premiera sztuki Hipertenzija (Kulturni centar Inđije, obecnie w repertuarze UK Vuk), którą autor sam wyreżyserował, debiutując zarazem w tej nowej roli.

Zdobywca wielu nagród w dziedzinie literatury i sztuki, między innymi

• Nagroda Željezare Sisak za powieść Fama o biciklistima (1988r.);
• Nagroda specjalna na 26. Festiwalu Scenariuszy za scenariusz do filmu Bumerang (Vrnjačka Banja, 2002r.);
• Nagroda czasopisma „NIN” za powieść roku 2006 za Uspon i pad Parkinsonove bolesti;
• Nagroda imienia Lazy Kosticia za książkę Uspon i pad Parkinsonove bolesti w 2007 r.

Urodzony w 1961 roku (pod znakiem Barana) w Nišu (mieście-bohaterze na skrzyżowaniu dróg). Aktor z urodzenia, dramatopisarz z wyboru, reżyser z przekonania. Od 1983 roku aktor Teatru Narodowego w Nišu. Odtwórca ponad siedemdziesięciu ról teatralnych.  Laureat wielu nagród aktorskich i wyróżnień, na polu artystycznym, nie bitewnym. Napisał ponad dwadzieścia sztuk, z których większość była nagradzana na festiwalach i konkursach. Nigdy nikogo nie wydał, chyba, że mowa o wydawaniu książek, a tych do tej pory wydał sporo.  Jako reżyser, reżyserował głównie to, co sam napisał. Kierownik artystyczny teatru offowego „Treća polovina” (Trzecia połowa) w Nišu.

Dramatopisarka – autorka komedii, reżyser, satyryk, krytyk, córka i matka, dziennikarka... Urodzona w Osijeku (Chorwacja) W latach 1975–1989 pracuje jako niezależna artystka dramaturgiczna, zajmując się przede wszystkim reżyserią teatralną, dramaturgią i adaptacją w... wielu miastach byłej Jugosławii, a najczęściej w Belgradzie, gdzie powstały spektakle Zielona Gęś w zaczarowanej dorożce K. I. Gałczyńskiego, Kaligula A. Camusa, Sen nocy letniej i Dwaj panowie z Werony Szekspira, Cmentarzysko samochodów Arrabala, Kako zabraniti muškarce grupy rodzimych autorów, Disko tesno doba M. Vitezovicia, Kandyd, czyli optymizm Voltairea, Jak zdobyć, zatrzymać i pozbyć się mężczyzny Z. Gabor, Pseudo E. Ajara i wiele innych autorskich projektów. W pozostałych miastach powstały między innymi – w Osijeku Svet Nušicia, Łabędzi śpiew Czechowa, Slike žalosnih doživljaja D. Leskovara i inne autorskie projekty; w Leskovacu Ljubinko i Desanka A. Popovicia; w Viroviticy Vlast i Analfabeta Nušicia; w Beloj crkvi Requiem dla poety S. Jesienina; w Požedze Biały słoń M. Twaina. Wymieniono jedynie część projektów.

W latach 1989–1996 jest dyrektorem operacyjnym Teatru Boško Buha w Belgradzie, w którym, na co wskazuje sama nazwa stanowiska, zajmuje się skomplikowaną działalnością operacyjną teatru. Z braku czasu na reżyserię, pisze o teatrze, filmie i telewizji dla czasopism satyrycznych („Jež“, „Krmača“, „Trn“ itd.) i od czasu do czasu dla poważniejszych („Bulevar“, „Beogradske novine“, „Politiku“, „Danas“, „Ludus“ itd.)

Od 1996 roku, kiedy zostaje osobą odpowiedzialną za mobilne formy teatralne w tym samym teatrze, powraca do reżyserii i intensywnie pisze też różne formy dramatyczne, przede wszystkim ostre komedie na potrzeby teatru, filmu, radia i telewizji. Dla poważnych dzieci i niepoważnych dorosłych.

W 2010 roku, z trzydziestopięcioletnim stażem pracy artystycznej i w pięćdziesiątym dziewiątym roku życia, korzysta z szansy przejścia na emeryturę.

Dramatopisarz, scenarzysta filmowy i telewizyjny, profesor, wykładowca akademicki. Urodził się w 1962 roku w Belgradzie. W 1989 roku ukończył dramaturgię na Wydziale Sztuk Dramatycznych Uniwersytetu Artystycznego (Fakultet dramskih umetnosti Univerziteta umetnosti) w Belgradzie. Tytuł magistra teatrologii uzyskał w 1994 roku na podstawie pracy o dramatopisarstwie Kosty Trifkovicia. W 2001 roku uzyskał stopień doktora na podstawie dysertacji doktorskiej na temat wczesnych komedii Jovana Steriji Popovicia. Od 1989 roku pracuje na Wydziale Sztuk Dramatycznych Uniwersytetu w Belgradzie, gdzie wykłada między innymi historię teatru i dramatu południowosłowiańskiego, historię teatru i dramatu serbskiego oraz prowadzi zajęcia z zakresu techniki analizy dramatu i sztuk przedstawiających. Wykładał również gościnnie historię teatru na świecie na Wydziale Sztuk Stosowanych (Fakultet primenjenih umetnosti) Uniwersytetu Artystycznego w Belgradzie, a na Akademii Teatralnej w Cetynii (Czarnogóra) technikę dramatu. Od 2006 roku profesor nadzwyczajny. Brał udział w licznych konferencjach z dziedziny teatrologii w kraju i za granicą (m.in. we Francji, Hiszpanii, na Ukrainie, w Szwajcarii), a w serbskich i zagranicznych czasopismach opublikował wiele tekstów z dziedziny historii i teorii dramatu. Na początku 2010 roku wydał swoją pierwszą powieść Letni dani do podne. Mieszka w Belgradzie.