czeski

Ur. 1967r. w Pradze w Czechach. Jeden z najpopularniejszych czeskich pisarzy młodego pokolenia. Skończył anglistykę i filologię skandynawską na Uniwersytecie Karola w Pradze. Pierwszą powieść „Posledni tečka za rukopisy” wydał pod pseudonimem Josef Urban. Kolejną książką byłą „Klątwa siedmiu kościołów” (1999), którą wydał już jako Miloš Urban. Po opublikowaniu jej został nazwany „czarnym rycerzem czeskiej literatury”. Książka zyskała ogromną popularność w Czechach, Niemczech, Holandii i Hiszpanii. Kolejne powieści to: Hastrman (2001), Pamĕti poslance parlamentu (2002), Stin kateprăly (2003) i Santiniho jazyk (2005). 

Urodzona 31 października 1980 w Brnie pisarka dzieciństwo spędziła w niedotkniętej niemal wpływami reżimu komunistycznego południowomorawskiej wsi Moutnice, gdzie rytm życia wyznaczała przyroda, obrzędy kościelne i prace gospodarskie. Przestrzeń ta stała się ważnym źródłem inspiracji dla późniejszej twórczości pisarki. W drugiej połowie lat osiemdziesiątych wraz z matką i siostrą przeprowadziła się do położonego w bliskim sąsiedztwie Brna miasteczka Kuřim. W Brnie ukończyła liceum ogólnokształcące oraz studia na Uniwersytecie im. Masaryka (historia sztuki oraz język czeski i czeska literatura). W roku 2001 zamieszkała w centrum Brna, przy ulicy, skąd w 1945 roku wypędzeni zostali niemieccy mieszkańcy, z których sformowany został tzw. „brneński pochód śmierci”. Odkrycie tego faktu stało się inspiracją do napisania powieści o brneńskiej Niemce, Gercie (Vyhnání Gerty Schnirch).

Już w trakcie studiów zaczęła się udzielać jako organizatorka wystaw swoich rówieśników. W roku 2004 powołała do życia projekt ARSkontakt – coroczną, cykliczną wystawę, podczas której przyznawano Nagrodę ARSkontakt, będącą formą wsparcia dla młodych malarzy. Od 2006 r. pracowała jako kuratorka galerii prowadzonej przez organizację pozarządową, w której prezentowane były prace artystów najmłodszego pokolenia. Obecnie jest niezależną kuratorką i pracuje głównie nad projektami o charakterze międzynarodowym. Jej największymi dotychczasowymi osiągnięciami na tym polu były realizacje wystaw Transfer w galerii Whitebox w Monachium oraz w Czeskim Domu Narodowym (Česká národní budova) w Nowym Jorku oraz objazdowej wystawy Our House Is Your House prezentowanej w Dreźnie i w Monachium. W 2014 roku obroniła pracę doktorską w Instytucie Historii Sztuki Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Karola w Pradze.

Jest autorką publikacji z zakresu sztuki (Nová trpělivost: Hranice ustupují, 2007; Slovem i obrazem, 2008; Normální malba, 2009). W swoich pracach zdarza jej się łączyć wiedzę naukową z zakresu historii sztuki czy historii literatury z talentem literackim, czego przykładem mogą być beletryzowana biografia malarza Kamila Lhotáka widziana oczyma jego syna Můj otec Kamil Lhoták (2009) czy monografia twórczości czeskiej pisarki Věry Sládkovej Věra Sládková, prozaické dílo (2009).

Kateřina Tučková debiutowała na łamach czasopisma Tvar w roku 2003, swoje opowiadania publikowała również w pismach Netřesk, Tvar, Literární noviny i Weles. Opowiadanie Poslední večer weszło do zbioru współczesnych czeskich opowiadań kobiecych Ty, která píšeš (2008). Debiutem książkowym była nowela Montespaniáda (2006), ale uznanie w oczach czeskich czytelników przyniosła jej dopiero powieść Vyhnání Gerty Schnirch (2009), za którą otrzymała nominacje do prestiżowych czeskich nagród literackich - Ceny Jiřího Ortena i Ceny Josefa Škvoreckého. W 2010 roku została uhonorowana nagrodą czytelników Magnesia Litera. Jesienią 2014 roku adaptację powieści przedstawił brneński teatr HaDivadlo (reż. Marián Amsler).

Trzecią powieścią pisarki są Boginie z Žítkovej (Žítkovské bohyně, 2012), w której ponownie podjęła temat czeskiej historii. Tym razem opisała dzieje rodu uzdrowicielek z Białych Karpat. Bohaterki powieści, które do niedawna rzeczywiście żyły w górach na południu Moraw, przetrwały procesy czarownic w XVII w., prześladowania ze strony kościoła trwające nieprzerwanie aż do XX w., nie zniszczył ich okres okupacji faszystowskiej i dopiero reżim komunistyczny doprowadził do ich unicestwienia. W marcu 2014 roku odbyła się premiera adaptacji w Teatrze Miejskim (Městské divadlo) w Zlínie, której współautorem i reżyserem był Dodo Gombár.

Kateřina Tučková mieszka w Pradze i w Brnie.

Od 2010 piastuje fotel dyrektora artystycznego teatru Švandovo divadlo działającego na praskim Smíchovie. Jest jednym z przedstawicieli pokolenia słowackich reżyserów, którym udało się odnieść sukces zarówno ojczyźnie, jak i w sąsiednich Czechach. Mieszka w Pradze. Niezwykle celnie i z niemałym wyczuciem sięga po nieograne tematy, których realizacje oscylują na granicy jawy i snu. Zawsze też uwagę zwraca oprawa muzyczna jego inscenizacji, które regularnie pojawiają się i są nagradzane na festiwalach teatralnych w kraju i za granicą.

Urodził się 3 czerwca 1973 w Smolenicach, malowniczej wiosce u podnóża Małych Karpat w powiecie trnavskim. W samej Trnavie ukończył liceum ogólnokształcące, po czym kontynuował edukację na Wydziale Dramatycznym VŠMU w Bratysławie (kierunek: reżyseria teatralna). Podczas studiów, w ramach rocznego stypendium, studiował na Circle in The Square, Theater School on Broadway v New Yorku. Po ukończeniu studiów na VŠMU (1998) przez dwa sezony był etatowym reżyserem oraz dyrektorem artystycznym teatru Komorné divadlo v Martinie. W latach 2000 – 2006 jako niezależny reżyser współpracował z różnymi słowackimi, czeskimi i europejskimi (Włochy, Węgry) scenami teatralnymi. W latach 2006-2009 piastował funkcję etatowego reżysera oraz dyrektora artystycznego Teatru Miejskiego (Městské divadlo) w czeskim Zlínie. Podczas pobytu w mieście Baťy pracował nad niezliczonymi inscenizacjami, których rysem charakterystycznym było specyficzne podejście autorsko-reżyserskie (np. Faust, Trzy siostry, Mistrz i Małgorzata). Nie stronił też od reżyserowania musicali i komedii muzycznych. W 2014 roku gościnnie wyreżyserował na deskach zlińskiego teatru własną adaptację powieści Kateřiny Tučkovej Boginie z Žítkovej.

Zanim we wrześniu 2010 roku przyjął posadę dyrektora artystycznego i etatowego reżysera w Švandovie divadle, współpracował z różnymi czeskimi i słowackimi scenami, m. in. z Teatrem Miejskim (Městské divadlo) w Žilinie, Operą Państwową (Státní opera) w Pradze, Praskich Teatrach Miejskich (Městská divadla pražská), w praskim Švandovym divadle czy ostrawskim Divadle Petra Bezruče. W teatrze w Martinie stworzył wówczas projekt sitcomu teatralnego www.narodnycintorin.sk (czyli cmentarz narodowy), cieszącego się ogromną popularnością i kontynuowanego przez kilka kolejnych sezonów.

Dodo Gombar jest jednocześnie cenionym autorem. W jego dorobku znaleźć można nie tylko sztuki teatralne, jest bowiem również autorem (scenarzystą i reżyserem) filmu Smíchov pláče, Brooklyn spí (Smíchov płacze, Brooklyn śpi). Dwukrotnie otrzymał najbardziej prestiżową czeską nagrodę teatralną w ramach konkursu Ceny Alfréda Radoka za teksty Hugo Karas i Třetí věk (Trzeci wiek), w finale tegoż konkursu znalazła się też sztuka Bez Boha dům (Bez Boga dom). Międzynarodowy sukces odniosła też jego sztuka Mezi nebem a ženou (Między niebem a kobietą). Za projekt Hyde park, czyli cykl „krótkometrażowych” sztuk, z których widzowie wybierają jedną, która uzyska kształt pełnowartościowej inscenizacji, otrzymał nominację do nagrody czasopisma Divadelní noviny.

Współpracował też z Divadlem Reduta przy teatrze Narodowym w Brnie, Teatrem Miejskim (Městské divadlo) w Brnie, Teatrem Bolka Polívky, gościł także w Studiu Dramatycznym (Činoherní Studio) w Ústí nad Labem, w Teatrze Słowackim (Slovácké divadlo) w Uherskim Hradištiu, na Nowej Scenie (Nová scena) w Bratysławie czy w Słowackim teatrze Narodowym (Slovenské národní divadlo) w Bratysławie.

Na swoim koncie ma już około osiemdziesięciu przedsięwzięć reżyserskich.

Ur.1946 w Brnie Czeski dramaturg, reżyser, pedagog, aktor, autor książek dla dzieci, rzeźbiarz. W najnowszych sztukach podejmuje temat żydowskiej tradycji, Holokaustu, włącza się w nurt postpamięciowy, wciąż jednak obecny jest w jego twórczości żywioł satyry i czarnego humoru. Studiował w  słynnej brneńskiej akademii teatralnej JAMU, działał w satyrycznym teatrze Večerní Brno i Divadlo X. Jego nazwisko związane jest z najważniejszymi inicjatywami teatralnymi Brna od lat 70. Inscenizacje Goldflama w prostĕjowskim HaDivadle nadały temu teatrowi rozgłos; twórca pracował w nim blisko dwie dekady (do 1993 roku). Gościnnie grał, reżyserował i wystawiał własne sztuki także na scenach Dejvickiego divadla, Divadla v Dlouhé, Klicperovego divadla v Hradcu Kralove, Teatru Narodowego w Brnie, słynnego opozycyjnego teatru Ypsilon oraz za granicą: w Niemczech, Austrii, Polsce. Od lat 80. pojawia się w filmach (np. Nuda w Brnie). Jest autorem ponad pięćdziesięciu sztuk teatralnych (najbardziej znane:  Jedna noc, Zkouška, Beseda s mistrem, Jeden den, Biletářka, Náraz nebo Naráz, Návrat ztraceného syna).  Reżyseruje w teatrach, wykłada reżyserię w praskiej i brneńskiej akademii teatralnej.

Ur. 31.07.1967 czeski dramatopisarz, tłumacz i dramaturg. Absolwent filologii czeskiej i historii na Uniwersytecie Ostrawskim. Od 2007 roku pracuje jako kierownik literacki teatru Komorní scéna Aréna w Ostrawie, wykłada też w Konserwatorium im. Janáčka. W latach 2013 oraz 2015–2017 Komorní scena Aréna, również za zasługą Vůjtka, była uznawana przez krytyków za Teatr Roku w Czechach.

Dramat Wysłuchanie (Nagroda im. A. Radoka 2012, Inscenizacja Roku 2015) jest drugą częścią trylogii dotyczącej traum czeskiej historii XX wieku. Pierwszą stanowi dramat S nadějí, i bez ní (2009) poświęcony Josefie Slánskiej, żonie komunistycznego polityka Rudolfa Slánskiego (Nagroda im. A. Radoka 2009). Ostatnia część, Smíření (2017), poświęcona jest wypędzeniu Niemców z Czechosłowacji po zakończeniu II wojny światowej (Nagroda Krytyki Teatralnej 2017).

Vůjtek jest też autorem sztuk, z których większość została wystawiona w czeskich teatrach: Ale já přece… (2002, libretto opery E. Schiffauera dla ostrawskiego Teatru Lalek); Výmlat (2002), Aucassin a Nicoletta čili Útrapy lásky na souši i na moři (2004), Perverze (2005, słuchowisko teatralne), Jeden den / Lyrické déjavu (2008), Vánoční hra aneb O tom slavném narození (2008), Brenpartija (2009), Škoda! (2015), Chacharije (2018).

Pracuje również jako tłumacz, jego przekłady rosyjskich poetów ukazały się w antologiach Ten, který vyšel z domu (2003) oraz Nikdo z vás nezná Cholina (2012). Okazjonalnie pisze teksty piosenek do przedstawień teatralnych oraz dla różnych zespołów muzycznych (m.in. Benedikta, Mňága a Žďorp).

Ur. 28.03.1984 czeski dramatopisarz, dramaturg, scenarzysta telewizyjny, filmowy i radiowy. Studiował scenopisarstwo i dramaturgię w DAMU (Divadelní fakulta Akademie múzických umění v Praze – Wydział Teatralny Akademii Sztuk Scenicznych w Pradze).

Zadebiutował w 2010 jako współautor scenariusza kilku odcinków serialu telewizyjnego Okresní přebor (Mistrzostwa okręgu) opisującego perypetie trzecioligowego klubu piłkarskiego TJ Slavoj Houslice. Współtworzył scenariusze do seriali: Vinaři (Winiarze), Čtvrtá hvězda (Czwarta gwiazda), Trpaslík (Krasnoludek), a także do satyrycznego cyklu Vyšehrad (znów o czeskim środowisku piłkarskim) zrealizowanego dla internetowej Obbod TV.

Hokej stał się tematem scenariusza dla serialu Lajna, którego drugą część zrealizowała Telewizja Seznam. Dla internetowej TV Stream napisał scenariusz do serialu Přijela pouť (Przybyła pielgrzymka). W styczniu 2019 Telewizja Czeska zaprezentowała serial Most! (w reżyserii Jana Prušinovskiego) na podstawie scenariusza jego autorstwa.

Kolečko jest również autorem scenariusza do filmu fabularnego Padesátka (Pięćdziesiątka) debiutującego reżysera Vojtěcha Kotka oraz współautorem scenariusza do filmu poświęconego biografii Jana Masaryka. Otrzymał za niego Czeskiego Lwa, nagrodę przyznaną w 2016.

W ostatnim czasie na podstawie własnego scenariusza wyreżyserował komedię filmową Přes prsty (Przez palce), opisującą perypetie żeńskiej drużyny siatkówki plażowej. Premiera filmu odbyła się w sierpniu 2019.
 

Artysta, pisarz i dramaturg ukrywający się pod pseudonimem S.d.Ch. jest autorem tekstów, kompozytorem oraz liderem zespołu Ruce naší Dory. Z powodzeniem uprawia również kolaż i komiks.

Współzałożyciel wydawnictwa i galerii Divus, współpracuje z wydawnictwem Rubato, a także wytwórnią muzyczną Polí5 oraz czasopismami literackimi „A2”, „Nový Prostor”, „Svět a divadlo” (opublikował tu m.in. sztuki Univerzální toaleta, Poslední husička oraz V první řadě se nesmát).

Na uwagę zasługują również libretto komedii Červený Amadeus – Život a dílo barokního supermana, kolażowe kompozycje komiksowe Varlén der Gross oraz cykl wotywny Varlénova Svatá Hora.

Prace S.d.Ch. prezentowane były m.in. w galeriach Divus Prager Kabarett w Pradze, Divus w Londynie oraz w brnieńskiej Galerii Morawskiej.

Twórczość prozatorska to m.in. „romans pogrzebowy” Nouzové Imitatio Christi, o pośmiertnych losach Ladislava Klímy, oraz powieść wiejska Studená vlna czy „thriller liturgiczny” Sekundární trilogie.

Swoje dramaty opublikował w trylogiach: České, Umělecké i Lidské (Czeskiej, Artystycznej i Ludzkiej), a doświadczenia z realizacji projektów artystycznych stały się kanwą serii tekstów zebranych w książce Misantropium.

S.d.Ch. jest laureatem Nagrody im Alfréda Radoka oraz nagrody Muriel za komiks Varlén.

Pseudonim artystyczny enigmatycznego dramatopisarza, dramaturga, reżysera, autora książek dla dzieci, twórcę o wielu nazwiskach i datach urodzenia, a także fizyka i teoretyka gier, absolwenta politechniki praskiej, wykładowcy m.in. Uniwersytetu Albera Ludwiga we Freiburgu, Instytutu Maxa Plancka w Jenie czy członka prestiżowego Game Theory Society.

W latach 80. XX w. założył wraz z przyjaciółmi w Hradcu Kralowe amatorski teatr Nejhodnější medvídci (Najmilsze Niedźwiadki), a w 2016 Divadlo Vojty Oláha (Teatr Vojty Oláha).

Jest autorem licznych (nagradzanych) sztuk teatralnych, które publikował pod wieloma pseudonimami, m.in. Ještě žiju s věšákem, čepicí a plácačkou (2000, jako Samuel Königgrätz; polski przekład Krystyny Krauze A ja wciąż żyję z wieszakiem, czapką i trzepaczką, 2006), Harila (2006, jako Helmut Kuhl) – obie zostały sfilmowane przez Pavla Göbla; Perníková chaloupka, 1993 – pod pseudonimem Šimon Olivětín; Elena Štěpánová, 1993 – pod pseudonimem Simon Uli Vetin; Přehrada, 1994 – pod pseudonimem René Lewinski; Artikulátor, 1995 – pod pseudonimem Arnalt Lionlőwe; Václav, řečený Bajaja, 1999 – pod pseudonimem Šimon Olivětín, Kocourkov sobě, 2003 – pod pseudonimem Šimon Olivětín.

W 2007 sztuka Harila otrzymała nagrodę „Divadelních novin” w kategorii teatru alternatywnego, a w 2008 białoruskie tłumaczenie tej sztuki uzyskało wyróżnienie w międzynarodowym konkursie „Wolny Teatr”.

Ur. 3.03.1977 pisarz związany z Pragą. Absolwent Uniwersytetu Karola, gdzie ukończył prawo, a także nauki o mediach (Media Studies). Pracował jako prawnik w sektorze NGO, zajmując się m.in. prawami człowieka, pomocą dla uchodźców czy równouprawnieniem społeczności romskiej. Przez kilka lat był także redaktorem portalu internetowego CzechLit.cz.

Pisarstwo Zábranskiego skupia się na tematach związanych z dylematami towarzyszącymi mieszkańcom Europy Środkowej. Autor przygląda się typowym problemom młodości, niedojrzałości czy dorastania.

Za swój debiut, powieść Slabost pro každou jinou pláž otrzymał w 2006 nagrodę Magnesia Litera w kategorii Odkrycie Roku. Następnie opublikował: Šternův pokus milovat (2008, powieść); Hudba! Konečně! (2010, słuchowisko radiowe); Martin Juhás čili Československo (2015, powieść nominowana do nagrody Magnesia Litera 2016). Jego dwie ostatnie powieści Za Alpami (2017) oraz Logoz aneb Robert Holm, marketér dánský (2019) wzbudziły spore dyskusje wśród czeskiej krytyki literackiej.

Po sukcesie debiutanckiego dramatu Aktor i stolarz Majer… napisał jeszcze dwie kolejne sztuki: Visegrad minus one oraz Konzervativec. Obie ukazały się po czesku i słowacku w książce Dva dramatické texty (2018).