język polskijęzyk angielski

Josephson, Erland

Josephson, Erland

Josephson, Erland

Ur. 1923 szwedzki aktor i pisarz, jeden ze stałych aktorów filmowych zespołu Ingmara Bergmana, występujący w większości jego dzieł, partner Liv Ullman. Jako pisarz debiutował w 1946 r. zbiorem nowel Zwierciadło i dozorca domu. Jest autorem powieści Samotny i wolny (1948), Opowiadanie o panu Silbersteinie (1957) oraz licznych wierszy, sztuk scenicznych, słuchowisk radiowych i sztuk telewizyjnych. W jego twórczości gorycz i melancholia łączą się z akcentami komizmu i ironii, powtarzającym się motywem jest izolacja i prześladowanie człowieka, skłonność grupy do nienawidzenia jednostki.

Biała noc została napisana jako słuchowisko radiowe, w 1987 r. uhonorowano ją prestiżową nagrodą Prix Italia. Jest to subiektywna relacja z pracy przy filmie Ofiarowanie (Josephson zagrał tu jedną z głownych ról) - kręconym w Szwecji ostatnim obrazie znakomitego rosyjskiego reżysera Andrieja Tarkowskiego. Krytyka uznała Ofiarowanie za film-testament, za bajkę z morałem zawierającym podstawowe założenia filozofii Tarkowskiego: "rzeczywistość ma charakter duchowy, jest ideą". Jeden z francuskich recenzentów napisał: "Ofiarowanie dowodzi, że kino może się wznieść na wysokość myśli Pascala".

Biała noc

Tytuł oryginalny
En natt i den svenska sommaren
Tłumacz
Kalinowski, Mariusz
Gatunek sztuki
Dramat
Obsada kobiet
Obsada mężczyzn
Prapremiera
Swedish Royal Dramatic Theatre (Dramaten), 2002, reż. Eva Bergman (wcześniej jako słuchowisko Szwedzkiego Radia z 1986 r., nagrodzone w 1987 Prix Italia)
Prapremiera polska
Teatr TV, reż. Tomasz Dobrowolski, 1993

Tekst został napisany jako słuchowisko radiowe, w 1987 r. uhonorowano go prestiżową nagrodą Prix Italia. Jest subiektywną relacją z pracy przy filmie Ofiarowanie - kręconym w Szwecji ostatnim obrazie znakomitego rosyjskiego reżysera Andrieja Tarkowskiego. Krytyka uznała Ofiarowanie za film-testament, za bajkę z morałem zawierającym podstawowe założenia filozofii Tarkowskiego: "rzeczywistość ma charakter duchowy, jest ideą". Jeden z francuskich recenzentów napisał: "Ofiarowanie dowodzi, że kino może się wznieść na wysokość myśli Pascala".

Josephson, który zagrał w Ofiarowaniu jedną z głównych ról, dzięki Białej nocy pragnie jeszcze raz, sam na sam, bez pomocy tłumaczy, podjąć dialog z Tarkowskim. Próbuje określić granice jego samotności jako człowieka, emigranta, artysty. Samotności, której przyczyny leżą nie tylko w sferze cywilizacyjnej i językowej, lecz przede wszystkim duchowej. Istnieje Tarkowski - jedyny, niezmienny, wierny, prawdziwy, i istnieje świat, który przeraża swą pustką, małostkowością, stagnacją i który "czeka, aż Ruski na nowo wprawi go w ruch".

"Zabawne, prowokujące i ekscytujące. Jak prawdziwa rozmowa."
za: Svenska Dagbladet, 22.09.2002