Jarosz, Robert

Sześcioletni Jaś większość czasu spędza z mamą. Tata ciężko pracuje w korporacji i nie ma czasu dla syna. Pewnego dnia tata gubi się w drodze pracy, wysiada na innym niż zazwyczaj przystanku i trafia do lasu. Spotyka Kikimorę i Domowika - duchy, które w dawnych czasach zamieszkiwały ludzkie domy, opiekowały się nimi. Zaczarowany przez nie tata powoli zapomina, że ma rodzinę...

Kiedy nie wraca z pracy do domu, zaniepokojony Jaś i jego mama wyruszają na jego poszukiwania. Docierają do biurowca, miejsca pracy taty. Pomimo przeszkód docierają do pokoju taty i uwalniają z zaczarowanego snu. Prowadzi ich melodia z dzieciństwa nucona przez mamę. Światy przenikają się. Tak naprawdę nie wiemy, czy przygoda taty wydarzyła się naprawdę, czy to tylko niepokojący sen zmęczonego pracoholika.

Cała sztuka ma oniryczny charakter, jest spotkaniem ze światem dawnych wierzeń i postaciami ze słowiańskich podań. Zaniedbane duchy opiekuńcze domu, w które teraz nikt już nie wierzy, chcą zatrzymać bohatera, aby zapomniał o swojej rodzinie i pozostał z nimi. A może jednak uświadamiają Tacie, jaką wartość ma dom i najbliżsi.

Sztuka opowiada o tym, jak łatwo zatracić się w dzisiejszym świecie, pracować więcej i ciężej, zapominając o tym, co w życiu najważniejsze.

Sztuka o szkatułkowej kompozycji napisana z inspiracji postacią Hansa Christiana Andersena, w której równolegle toczą się perypetie Ojca (alter ego Andersena?) i Córki oraz wątki z baśni napisanych przez Duńczyka. Ojciec i Córka spotykają się na dachu wieżowca, a Ojciec opowiada Królową śniegu: Dziewczynka, zwana później Złotą (odpowiednik Gerdy), umiera, gdy gaśnie słońce; Chłopiec, zwany później Srebrnym, ginie, gdy gaśnie księżyc. Akcja powraca do „tu i teraz” – Córka próbuje się dowiedzieć od Ojca, czy to prawda, co mówią o nim sąsiedzi (prawdopodobnie chodzi o jego szaleństwo). Gdy oboje postanawiają wrócić na dach, Pogodynka ostrzega, że za chwilę zacznie śnieżyć. To z powodu lustra, które zbiło się, gdy uczniowie Złego Czarodzieja, lecąc do Boga, wzbili się zbyt wysoko, a zwierciadło wyślizgnęło im się z rąk. Ojciec i Córka wracają do opowiadania bajki. Ojciec pragnie, by Córka pomogła mu dostać się na dno studni – chce pomóc Srebrnemu i Złotej, którzy tam wpadli, a może przede wszystkim samemu sobie? Ojciec próbuje dowiedzieć się od Pogodynki i Dziennikarza, co stało się ze Srebrnym i Złotą, czuje się winny. Naiwnie wierzy jednak, że nad życiem każdego człowieka czuwa dobry Bóg, który nie pozwoli na złe zakończenie. Sądzi również, że okna wieżowców to lustra ognisk rodzinnych, choć w rzeczywistości widać w nich odbite światło telewizorów, które śnieżą. Przenikające się wątki literackie i rzeczywiste skręcają się na kształt wielowątkowej wieży Babel, w której zło i dobro są jak awers i rewers tego samego konglomeratu, który zwiemy ludzkim losem. W 2012 r. odbyły się dwa czytania Śnieży – jedno w Teatrze Nowym w Poznaniu, a drugie w Białostockim Teatrze Lalek.

Postaci: X; Czarna dziura; Wilk; Chór drwali; Czerony Kapturek; Babcia; Chłopiec; Mama; Farmacja

Przewrotna gra z postaciami Fausta i Czerwonego Kapturka. Czarna Dziura jest dla X Bogiem i kreśli jego drogę, ustanawia wrogów, nadaje imię, uczy pierwszych słów, a w końcu porzuca, zostawiając z proroctwem nieśmiertelności i ostrzeżeniem "niszcząc nie myśl o karze, lecz o przyjemności". X zamienia się w Wilka. Potem pojawiają się postaci z Czerwonego Kapturka, a cała sztuka jest jakby epilogiem znanej baśni. Babcia powraca z grobu i oświecona artykułami z "Przekroju" głosi tezę, że nie ma moralności, podziału na dobro i zło, jaki obowiązywał w jej świecie – wszystkim żądzą geny, a niektórzy mają gen agresji. Wilk wraca po odbyciu kary śmierci na miejsce zbrodni. Okazuje się, że wszystko rozgrywa się w jego brzuchu, a on sam jest metaforą zguby, do której prowadzą mamidła tego świata. Wilk jest miłością wzgardzoną, niedoskonałą – Mefistofelesem? To on aranżuje spotkanie Czerwonego Kapturka z Chłopcem, podczas którego Kapturek uwodzi chłopca. Ich uczucie jest niewinne, ale ktoś wyrządza im krzywdę, robiąc potajemnie zdjęcie. Innego Czerwonego Kapturka krzywdzi pralka, która kurczy ubrania, przez co dziewczyna wpada w anoreksję. Zamiast Szatana występują tutaj Drwale, którzy parafrazują faustowską piosenkę. Pod koniec sztuki powracamy do spotkania Czarnej Dziury z Wilkiem – Wilk ma sposobność zmiany zakończenia znanej bajki, ale czy wystarczy mu moralnej siły, by zwalczyć determinizm i wszechwiedzę Czarnej Dziury?

Robert Jarosz interpretuje baśń w duchu Bruno Bettelheima, traktując ją jako historię o dojrzewaniu i przedwczesnym pobudzeniu seksualnym. To także opowieść o ludzkiej obojętności (reprezentują ją Drwale) wobec przemocy, agresji i nieszczęścia innego. Co ciekawe, w interpretacji Jarosza nie ma Myśliwego – a więc siły, która mogłaby ocalić Czerwonego Kapturka przed zgubą. Ocalać może jedynie dobro, które wciela się w niepozorne postaci i sytuacje dnia codziennego.

Nagroda główna w Konkursie na Sztukę Teatralną dla Dzieci i Młodzieży organizowanego przez Centrum Sztuki Dziecka w Poznaniu w roku 2011.

Prapremiera we wrześniu 2012 w Teatrze Dzieci Zagłębia im. Jana Dormana w Będzinie. Ostatnio w Opolskim Teatrze Lalki i Aktora odbyło się czytanie sztuki w reż. Waldemara Raźniaka, wcześniej ten sam reżyser przeczytał tekst w Teatrze Polskim w Poznaniu (2011).

Sztuka w formie filozoficznej przypowiastki, snutej przez niezwykle mądrego Psa, który czuje wyższość wobec ludzi. Kobiecie i mężczyźnie przychodzi na świat Syn, którego za wszelką cenę chcą ochronić przez złem. Ponieważ to niemożliwe, żeby wrócił do łona matki, Pies, niczym Mefistofeles, podpowiada zagubionym rodzicom, by schowali go w beczce. Chłopiec z beczki jest idealnym dzieckiem – nie rusza się, nie mówi, nie płacze. Gdy wreszcie nadchodzi moment uchylenia wieka, dziecko doznaje szoku na widok rodziców i świata. Rodzice są rozczarowani nieudanym procesem "kiszenia" i chcą włożyć Syna z powrotem do beczki, ten jednak buntuje się. Rodzice dają mu szansę: ma iść w świat i zarobić pieniądze, mimo że Pies ostrzega: "mądry po pieniądze nie idzie". Ponieważ Syn ma kłopoty idąc wyznaczoną drogą, rodzice postanawiają mu pomóc, przebierając się za żabę i zająca. Syn bezskutecznie szuka bogatego pana, chcąc nająć się u niego do roboty – i tak za bogacza bierze przydrożny słup. Wraca do rodziców przekonany, że spełnił swoją misję. Ojcu i Matce ręce opadają, nie są zadowoleni z potomstwa – by odzyskać ich miłość, musi odebrać należną pensję. Widząc jego nieporadność, ponownie zjawiają się na jego drodze w przebraniu żaby i zająca. Tymczasem Syn, walcząc ze słupem niczym Don Kichot z wiatrakami, odkrywa pod nim złoto. Rodzice mogliby być z niego dumni... gdyby Syn nieświadomie nie zabił ich w boju. Syn wreszcie konfrontuje się ze złem i brutalnością świata. Uświadomiwszy sobie fatalizm swojego losu, za wszelką cenę pragnie wrócić do beczki.

Robert Jarosz w wyjątkowo wrażliwy sposób rysuje wyobraźnię człowieka, który nigdy nie widział prawdziwego świata i nie ma żadnych odniesień do tego, co spotyka po drodze – jest niczym Kaspar Hauser. Niezwykle gęsty, esencjonalny, pełen gorzkiej prawdy tekst, w którym autor zręcznie gra logiką paradoksu, odsłaniając tzw. piekło dobrych intencji.

Nagroda specjalna w konkursie Centrum Sztuki Dziecka w Poznaniu.

Wystawiona w maju 2007 w Teatrze Banialuka w Bielsku Białej i w Teatrze Animacji w Poznaniu.