Facal, Darío

Nicując tekst urywkami Fragmentów dyskursu miłosnego Rolanda Barthesa i czerpiąc z  wyznań i wspomnień pewnej hiszpańskiej aktorskiej pary będącej w wieloletnim związku, Darío Facal tworzy opowieść o narodzinach i śmierci związku. Bohaterowie Krótkiej chronologii miłości, Elena i Mario, są dla siebie wsparciem, dopełniają się, ale jednocześnie wiedzą najlepiej, jak najdotkliwiej zranić partnera. Sztuka pomyślana jako koncert/performans, z dialogami i partiami możliwymi do wykonania w formie  piosenek, stawia pytania, jak zdefiniować miłość − i czy takie zadanie jest w ogóle wykonalne.

"Czasami gdy oglądam nasze nagrania, myślę, że to wszystko jest jakieś dziwne, widzę siebie w samochodzie albo kochającą się i nie jestem w stanie pojąć czasu, który minął, nie umiem sobie przypomnieć błędów, które popełniliśmy, ani momentu, w którym nasza miłość zaczęła gasnąć… Ale ważne jest to, że kiedy oglądam te nagrania, myślę, że jesteśmy szczęśliwi, że nic się nie zmieniło" - powie w finale Elena.

Jak pisze tłumaczka: "Sztuka oparta na autentycznych, wieloletnich doświadczeniach pary aktorów (Mario Tardón i Jimena la Motta) jest swoistą wyprawą w głąb uczuć oraz analizą tego, czym naprawdę jest budowanie relacji intymnej między dwojgiem ludzi. To próba zdefiniowania miłości, która prowadzi nas do rozważań na temat lęków, strachów oraz niepokojów towarzyszących wspólnemu życiu… codzienności, która często okazuję się być znacznie kruchsza niż mogłoby się wydawać".

Tardón i la Motta zagrali w spektaklu w madryckim teatrze Sala Mirador, lecz tekst jest na tyle uniwersalny, że z pewnością odbiją się w nim doświadczenia wielu innych par poszukujących odpowiedzi na pytanie, czy miłość pomaga nam stać się innym (lepszym?) człowiekiem.

Doświadczenie ogniskuje się w ciele, tym bardziej doświadczenie bycia kobietą, której ciało jest polem ideologicznej walki. "Jestem antyciałem, jestem społecznym antygenem" − wykrzyczą kobiety w tym performatywnym koncercie; ich sprzeczne, paradoksalne uczucia związane z własnym ciałem stanowią materiał do wykrzyczenia, wyśpiewania bądź wyszeptania przez chór.

Autor zachęca różne kobiety do wzięcia udziału w spektaklu i do przesyłania fotografii ich ciał (nago lub w ubraniach) oraz opisów doświadczeń związanych ze swoim ciałem; na tej bazie skonstruował dramaturgiczną ramę sztuki (polski reżyser czy reżyserka mogą zaprojektować podobną sytuację i zebrać materiały w swoim środowisku). Performerki mówią o tym, jak to jest być postrzeganą przez pryzmat swojego ciała: chcą ciał "nienaruszalnych" i od-cieleśnionych, z drugiej strony pragną fizycznej bliskości. Myślą o czerpaniu erotycznej przyjemności, ale mają w sobie wewnętrzną blokadę, która zmusza ich do myślenia o sobie jako niegodnych szacunku i zainteresowania. Kobiety lawirują między społecznymi oczekiwaniami, między biegunem samoafirmacji a niechęci do swojego ciała i przymusu karania go. W finale następuje jednak akt, który można nazwać afirmacją siebie; kobiety zaproszone do udziału w projekcie wychodzą na scenę i czytają napisane przez siebie wyznania dotyczące relacji z własnym ciałem − relacji, która nigdy nie jest przezroczysta, ale która nie musi być brzemieniem.

Jak pisze Facal, jest to:

"MATERIAŁ PRZEZNACZONY DLA WIELU GRUBYCH AKTOREK / ANOREKTYCZEK / MIKROFONY / PERKUSJĘ / GITARY ELEKTRYCZNE / GŁOŚNIKI / MATERIAŁ DO STWORZENIA WŚCIEKŁEJ, CYNICZNEJ PIOSENKI / BALLADA PUNKOWA / NIECH AKTORKI JĄ ŚPIEWAJĄ / WYKRZYKUJĄ / DOSTOSOWUJĄ DO SIEBIE / NIEOBLICZALNY CHÓR / OBRAZY INTYMNEGO I SPOŁECZNEGO BÓLU".
 

Nastoletnia Elsa łyka garść tabletek. Nie chce już żyć. Od jakiegoś czasu wśród jej znajomych krąży filmik pornograficzny. Wszyscy twierdzą, że to ona jest dziewczyną z materiału. W dobie mediów społecznościowych filmik rozprzestrzenia się szybciej niż zaraza. A Elsa nie umie się bronić przed plotką.

Bullying, czyli dręczenie, jest zjawiskiem powszechnie znanym; w świecie zdominowanym przez internet szczególnie trudno z jednej strony o namierzenie sprawców cyberbullyingu, a z drugiej o uniemożliwienie dalszego udostępniania treści viralowych. Kiedy Elsa odmawia stosunku ze swoją sympatią Juanem, tłumacząc się tym, że nie jest na to gotowa, do sieci trafia obsceniczne wideo. Dotychczasowi dobrzy znajomi zaczynają ignorować Elsę na komunikatorach, unikają jej też w świecie realnym. Dziewczyna dowiaduje się, że powszechnie nazywana jest zdzirą − ktoś puścił plotkę, że to ona jest bohaterką nagrania. Nastolatka próbuje się bronić, ale nikt nie daje wiary z jej słowom, nie udaje jej się także dogadać z pochłoniętą obowiązkami matką. Początkowo sytuację chce wyprostować Fran, zadurzony w Elsie chłopak, ale, odtrącony, przyłącza się do chóru rówieśników obrzucających Elsę błotem. Niedoszła samobójczyni zostaje odratowana i kontynuuje terapię u psychologa.

Bullying, pisany metodą work-in-progress razem z młodzieżą, dotyka palących problemów współczesnych nastolatków: cyberprzemocy, luk w edukacji seksualnej, alienacji, samotności, presji rówieśników.