język polskijęzyk angielski

Komedia

Sztokholm

Autor
Tłumacz
Olek, Agnieszka
Gatunek sztuki
Komedia
Obsada kobiet
Obsada mężczyzn
Szczegóły
czarna komedia
Szczegóły obsady
starsi aktorzy

Komedia opowiada o przyjaźni, lojalności, realizowaniu marzeń bez względu na wiek. Przełamuje stereotypy o seniorach, ukazując ich jako osoby pełne pasji, skrywające sekrety i niegasnące pragnienia. Postaci z tej sztuki to propozycje co najmniej czterech doskonałych ról aktorskich. Zohara Zak (68 lat) jest właścicielką firmy zajmującej się pisaniem na zamówienie wspomnień rodzinnych, w przeszłości tworzącą potajemnie relację z Awiszajem. Jehuda Harlap (70 lat) to najbliższy przyjaciel zmarłego Awiszaja – wynalazca, który dorobił się fortuny, a teraz marzy o karierze pisarza. Nili Skolnik (66 lat), emerytowana pediatra, czuje, że przyjaciele nie traktują jej poważnie. Amos Barazani (69 lat), szanowany profesor ekonomii, skrycie zazdrości Awiszajowi sukcesów. 

Czarna komedia Sztokholm powstała na podstawie powieści Noi Yedlin, zaadaptowanej na scenę przez Ilana Hatzora. Opowiada o piątce przyjaciół, którzy niespodziewanie odkrywają śmierć jednego spośród nich, Awiszaja Sar-Szaloma. 70-letni światowej sławy ekonomista był głównym faworytem do Nagrody Nobla. Ponieważ wyróżnienie to nie jest przyznawane pośmiertnie, przyjaciele postanawiają zataić jego odejście na pięć dni, aż do ogłoszenia wyników, i w ten sposób pomóc mu zapisać się w historii jako laureat.

Sztuka obfituje w zabawne perypetie i zaskakujące zwroty akcji, które odkrywają prawdziwą naturę relacji między przyjaciółmi, a także ich autentyczne intencje i pragnienia. 

Na podstawie zaadaptowanej powieści powstał w Izraelu cieszący się wielkim powodzeniem miniserial z udziałem gwiazd.

Próba ognia

Autor
Tytuł oryginalny
The Acid Test
Tłumacz
Gieldon, Filip
Gatunek sztuki
Komedia
Obsada kobiet
Obsada mężczyzn
Postacie
DANA LORRE - 22, RUTH JOHNSTON – 21, JESSICA BANK - 21 i JIM BANK - 57
Prapremiera
Royal Court, 2011 rok

„To był najgorszy dzień w moim życiu. Czy możecie się ze mną upić?” Dana, Ruth i Jess piją szoty, żeby pocieszyć złamane serca, pocieszyć zmartwionych i po prostu zabić czas. W miarę jak noc mija, a butelki po wódce są opróżniane, piątkowy wieczór w domu staje się dramatyczny. Niezwykła komedia, stawiająca pytanie, czy wiek równa się dojrzałości. The Acid Test miała światową prapremierę w Royal Court w maju 2011 roku.

Billington pisał o niej: 

„Reiss przedstawia nam tu trójkę pokręconych współlokatorek, które wszystkie mają niewiele ponad 20 lat. Zapatrzona w siebie Ruth cierpi z powodu porzucenia przez równie neurotycznego chłopaka. Zalotna Dana, która lubi udawać bezmyślną, nie może się zdecydować, czy przespać się ze swoim rudowłosym szefem. Ale to bardziej nieśmiała i ostrożna Jessica prowokuje prawdziwy kryzys, sprowadzając do mieszkania swojego ojca, Jima, po tym, jak został wyrzucony z domu rodzinnego. W trakcie długiego, zakraplanego wódką wieczoru i nocy z piątku na sobotę Jim wyznaje swoje błędy  popełnione jako ojciec i mąż, a także obnaża ukryte napięcia wśród niestabilnych współlokatorek.”

I… Akcja!

Tytuł oryginalny
Und Action!
Tłumacz
Kaduczak, Jacek
Gatunek sztuki
Komedia
Obsada kobiet
Obsada mężczyzn

Od dziesięciu lat słynna aktorka Marguerite Duchemin ukrywa się w paryskim apartamencie. Po klęsce swojego ostatniego filmu postanowiła zakończyć karierę i odrzuca wszystkie propozycje powrotu na plan filmowy. Kiedy jednak studio filmowe oskarża ją o złamanie kontraktu i grozi eksmisją, Marguerite nie ma wyboru: wbrew sobie zgadza się zostać mentorką wschodzącej gwiazdy, przepięknej, ale dość jeszcze nieoszlifowanej Charlotte Dallo, i przygotować ją do roli w jej debiutanckim filmie. Pomagać ma jej w tym jej syn i zarazem asystent, Napoléon.

Dziesięć dni intensywnych ćwiczeń w domu Marguerite sprawia, że atmosfera robi się napięta – w salonie toczą się nieustanne pojedynki słowne, padają coraz bardziej wyrafinowane epitety, a swoje do całości dodają jeszcze znany z nieortodoksyjnych metod działania producent filmowy i pomoc domowa Marguerite, Nana, kobieta o zdecydowanie trudnym charakterze.

Jakimś cudem wszystko się udaje i całość zmierza ku szczęśliwemu zakończeniu, niestety w ostatniej chwili okazuje się, że upodobanie do gotowych dań azjatyckich może się być groźne w skutkach…

Tradycyjna farsa kompromituje tych, którzy sądzą, że są kimś. Eckel  robi to inaczej: jego postacie wiedzą doskonale, że nie są nikim ważnym, i żyją z tą wiedzą bez specjalnego bólu. Sztuka nie demaskuje. Pokazuje, jak ludzie funkcjonują po demaskacji, kiedy prawda jest już znana i nikomu nie zależy, żeby ją wypowiedzieć głośno.

Prezent

Autor
Tytuł oryginalny
The Gift
Tłumacz
Rozhin, Klaudyna
Gatunek sztuki
Komedia
Obsada kobiet
Obsada mężczyzn
Prapremiera
Park Theatre, Londyn, 2025, reż. Adam Meggido

Pracujący w reklamie Colin otrzymuje przesyłkę. Jest starannie zapakowana w owinięte wstążeczką pudełko z renomowanej francuskiej cukierni. Po otwarciu paczki przekonuje się, że zawiera ona… coś o tej samej może barwie i zbliżonej konsystencji do czekoladowego brownie, ale o całkiem innym zapachu i w żadnym wypadku nienadającego się do konsumpcji. „Delikates” nie budzi niestety wątpliwości – jest pochodzenia ludzkiego. No i od tej chwili Colin ma przes…e. Przewrażliwiony z natury na swoim punkcie bohater odwołuje randkę i rezerwację w restauracji. Idzie pobiegać, ale dostaje ataku paniki. Wraca, bierze dwa razy prysznic, wypija whisky, łyka cztery paracetamole i trzy ibuprofeny. Jak zareagować? Wrzucić do kubła albo spłukać w toalecie i zignorować temat? Ale wtedy zniszczy koronny dowód i nie znajdzie sprawcy. Zadzwonić na policję? Narazi się na śmieszność. Po chwili zastanowienia umieszcza pudełko w lodówce i dzwoni po wsparcie do zaufanych przyjaciół, czyli siostry Lisy i szwagra Briana. 

Wspólnie analizują „śmierdzący” temat. Kto mógł mu coś takiego zrobić? I co chciał przez to powiedzieć? Może to zwolniony niedawno przez niego pracownik Rupert z działu komunikacji? A może kolega z akademika Martin, któremu zrobił na studiach głupi kawał? Albo Vanity, z którą trzydzieści lat wstecz przez chwilę korespondował po kolonijnym obozie, a potem przestał? Colin robi remanent z całego swojego życia, stopniowo popadając w paranoję.

Miotany naprzemiennie wyrzutami sumienia i złością bohater sporządza w Excelu listę, na której po skreśleniu matki zostaje 49 osób, i razem z przyjaciółmi próbuje rozwikłać zagadkę fer(k)alnej przesyłki, która w jego oczach staje się powoli problemem natury egzystencjalnej.

Błyskotliwa, pełna słownych żarcików i bon motów komedia, w której trochę o neurotycznej osobowości XXI wieku, trochę o przyjaźni, a trochę po prostu o życiu.

PRASA:

  • „Przystępny styl Dave’a Floreza sam w sobie jest darem – scena po scenie przynosi bardzo potrzebną w obecnych czasach dawkę lekkiej rozrywki.” - WhatsOnStage ****

  • „Mnóstwo świetnych, kloacznych żartów: widzowie śmieją się do łez.” - WhatsOnStage ****

  • „Iskrząca humorem trzyosobowa komedia, która łączy żarty skatologiczne z  refleksją nad egzystencjalną niepewnością.” - London Theatre ***

  • „Dowcipna, pełna czarnego humoru sztuka Dave’a Floreza porusza tematy przyjaźni, obsesji i kruchej męskości.” - The Independent ***

  • „Błyskotliwa, zabawna i momentami poruszająca. Wciągająca opowieść o obsesji i relacjach międzyludzkich. Zdecydowanie warta wizyty w teatrze.” - The Independent ***

  • „Nieproszony ‘prezent’ staje się impulsem do głębokiej introspekcji – a także do sporej dawki humoru toaletowego – w znakomitej, absurdalnej sztuce Dave’a Floreza. Błyskotliwe gry słów stanowią podstawę tej zwariowanej historii detektywistycznej, która jednocześnie oferuje poważniejszą refleksję nad naszą relacją z przeszłością. Sztuka nieustannie zaskakuje widza."

  • Prezent, jak każda dobra komedia (i każdy udany prezent), pełna jest niespodzianek.”- Liam O’Dell ****

  • „Rzadko zdarza mi się śmiać na głos podczas komedii, a tutaj właśnie tak było. To idealne lekarstwo na szare zimowe dni. Niezwykle trudno trafić w gusta wszystkich, a jednak cała sala była pod koniec spektaklu rozpromieniona. To jedna z tych rzadkich perełek, gdzie każdy element idealnie współgra, tworząc coś magicznego. - ”Theatre and Tonic *****

  • „Prezent to znakomicie zrealizowana komedia i świetna okazja, by otrząsnąć się z zimowej chandry i bawić się absurdem sytuacji Colina. Pozycja obowiązkowa!” - WhatsOnStage ***

     

Czy to miłość, czy tylko pieniądze

Gatunek sztuki
Komedia
Obsada kobiet
Obsada mężczyzn

Babcia Anna zapowiada wizytę u rodziny swojej córki Marioli. Ma im coś ważnego do zakomunikowania. Mariola, jej mąż Andrzej i dwie córki, Ola i Daria, oczekują Babci z niepokojem i lekką nadzieją. Oby nie była chora. A może w końcu zdecydowała się przepisać im mieszkanie? Anna ma jednak dla nich zupełnie inny news: zamierza zawrzeć związek małżeński. Wybraniec ma na imię Karol, jest od niej młodszy o dziesięć lat i prowadzi niewielki teatr. Anna była kiedyś aktorką i zamierza teraz przygodę romantyczną połączyć z artystyczną współpracą. Ma zagrać w jego najnowszym spektaklu, który będzie „O samotności. O zapomnieniu. O tym, jak człowiek potrafi być żywy, nawet jeśli wszyscy myślą, że już nie ma go w środku”. Rodzina wpada w panikę. Sami już nie wiedzą, czy z troski o Babcię, czy o własny interes. Pewnie facet chce ją wykorzystać, oskubać z oszczędności, przejąć mieszkanie i działkę. Trzeba więc działać. Najpierw rodzina podsuwa mu na wabika młodą femme fatale. Kiedy jednak jej urok bardziej działa na Andrzeja niż na Karola, Mariola zapowiada wdrożenie bardziej radykalnego planu pozbycia się narzeczonego Babci. Zaczyna być niebezpiecznie. Czy Karol wyjdzie z tej opresji bez szwanku? Czy jego uczucie przejdzie te próby zwycięsko? Czy to miłość, czy tylko pieniądze? Autorka w kolejnej swojej komedii wraca do tematu prawa do szczęścia i życia pełną parą w jesieni wieku. 

Urodziny

Gatunek sztuki
Komedia
Obsada kobiet
Obsada mężczyzn
Szczegóły obsady
3 starsze aktorki i jeden młody facet

Anna, Krystyna i Wanda, obecnie po siedemdziesiątce, spotykają się w trójkę od tak wielu lat, że znają wzajemnie najdrobniejsze szczegóły ze swojego życia. Anna, emerytowana nauczycielka matematyki, jest wdową po Janie, który za życia dawał jej solidnie popalić. Jej córka Natalia i wnuczka Ewelina mieszkają w Buenos Aires, mając z Anną jedynie sporadyczny kontakt przez Skype’a. Wanda zwana Orcią, emerytowana prokurator, nigdy nie miała szczęścia do mężczyzn. Rozwiodła się 25 lat temu, ale potem nie stroniła od przygód, lądując na okładkach gazet z racji romansu z gruzińskim mafioso. Krystyna, emerytowana bibliotekarka, jest od zawsze singielką marzącą o własnym cieple rodzinnym i ogrzewającą się przy cudzych. To właśnie Krystyna zwołała dzisiejsze spotkanie, oznajmiając, że ma przyjaciółkom coś ważnego do zakomunikowania. Orcia, jak od lat, każe na siebie czekać. Przyjaciółki, jak od lat, irytują się na nią, wiedząc, że zaraz usłyszą całą litanię mniej lub bardziej prawdopodobnych wyjaśnień spóźnienia, ale jakoś to znoszą, racząc się domową cytrynówką. Kiedy są już wszystkie razem, Krystyna oznajmia, że wpadła na pomysł, żeby wszystkie poleciały do Buenos Aires na osiemnaste urodziny Eweliny. I że… zakupiła już nawet wszystkim bilety. Mimo pewnych oporów Anny Wanda podchwytuje pomysł i na kolejne spotkanie przyprowadza seksownego, młodego tancerza Alejandro/Piotrka, który ma je przed argentyńską podróżą wszystkie trzy kolejno uczyć… czy tylko tanga?

Ciepła, pełna humoru komedia o tym, że w życiu nigdy nie jest na nic za późno.

Ot, i cały ten seks

Gatunek sztuki
Komedia
Obsada kobiet
Obsada mężczyzn
Postacie
kobieta 30 lat, mężczyzna 30 lat, android
Szczegóły
Komedia obyczajowa z elementami satyry technologicznej i edukacji seksualnej, dla dorosłych
Szczegóły obsady
albo 1K, 2M

Młode małżeństwo zgłasza się do konkursu na „Najlepszą parę”, organizowanego przez startup, który postanowił zmierzyć miłość algorytmem. Do ich mieszkania wkracza android analizujący uczucia, nawyki i… jakość pożądania. Nagrodą jest mieszkanie, więc stawka rośnie szybciej niż poziom szczerości między bohaterami. To, co miało być prostą drogą do wygranej, zamienia się w serię zabawnych wpadek, nieporozumień i prób „zagrania” idealnego związku. Komizm wynika z desperackiej potrzeby, aby wypaść perfekcyjnie przed maszyną, która wszystko liczy i niczego nie czuje.

Największą siłą tekstu jest humor oparty na kontraście: ludzka emocjonalność kontra bezduszna precyzja technologii. Android traktuje namiętność jak arkusz kalkulacyjny, a kryzys jak błąd systemowy. Bohaterowie próbują sprostać jego oczekiwaniom, co prowadzi do sytuacji jednocześnie absurdalnych i bardzo życiowych. Dialogi są dynamiczne, pełne ironii i celnych obserwacji współczesnych relacji. Publiczność rozpoznaje w nich własne kłótnie, przemilczenia i romantyczne deklaracje składane „na pokaz”.

Dużym atutem jest komedia sytuacyjna osadzona w intymnej przestrzeni mieszkania. Każde zadanie konkursowe wywołuje lawinę reakcji, od zawstydzenia po przesadną pewność siebie. Postać androida działa jak katalizator, który wyciąga z bohaterów wszystko to, co zwykle skrzętnie ukrywają. Humor rodzi się z napięcia między tym, co chcą o sobie powiedzieć, a tym, co naprawdę wychodzi w praniu. To lekka, współczesna farsa o bardzo rozpoznawalnym tle obyczajowym.

Tekst ma wyraźny potencjał repertuarowy i marketingowy. Temat aplikacji randkowych, sztucznej inteligencji i „optymalizacji” uczuć jest bliski szerokiej publiczności. Trzy role i jedno mieszkanie pozwalają na ekonomiczną, a jednocześnie atrakcyjną realizację sceniczną. To propozycja dla teatrów komediowych, które chcą zagrać coś aktualnego, inteligentnego i komunikatywnego. Śmiech jest tu podstawą, a refleksja pojawia się przy okazji.

Ot, i cały ten seks sprzedaje się jako komedia o miłości w czasach algorytmów, ale to także mądra diagnoza współczesności. Która, ot, jest jaka jest.

Życie jest ekstremalne

Autor
Tytuł oryginalny
Leben ist extrem
Tłumacz
Klubowicz, Marta
Gatunek sztuki
Komedia
Obsada kobiet
Obsada mężczyzn

Głównym bohaterem komedii jest Daniel Kurzaj, cichy i nieśmiały księgowy, który od lat pracuje w firmie meblarskiej. Mężczyzna zmaga się z depresją i uzależnieniem od hazardu, który jest dla niego jedynym źródłem emocji. Gdy jego długi wychodzą na jaw, nowy dyrektor firmy, Krzysztof Rybka, bez wahania zwalnia go z pracy. To inteligentna i gorzka farsa opowiadająca o tym, że nigdy nie jest za późno na wyzwolenie.

Rybka jest cynicznym karierowiczem, który zdradza żonę Joannę z Patrycją Grube, dostawczynią materacy. Joanna, wrażliwa i introwertyczna, cierpi na depresję i planuje rozstanie. Obawiając się rozwodu i utraty majątku, Rybka proponuje Kurzajowi powrót do pracy oraz spłatę długów w zamian za to, by ten zbliżył się do Joanny i odciągnął ją od decyzji o rozstaniu. Zdesperowany Kurzaj zgadza się.

W domu Joanny sytuacja szybko się komplikuje. Między nią a Kurzajem rodzi się autentyczna więź oparta na szczerości i wzajemnym zrozumieniu. Romans Rybki zostaje ujawniony dzięki Mariannie Szelmak, głównej sekretarce i przyjaciółce Joanny. Dochodzi do gwałtownej konfrontacji, podczas której Kurzaj myśli, że zabił Joannę. Kobieta jednak przeżywa, a manipulacje Rybki wychodzą na jaw.

W finale Joanna wyrzuca męża z domu i zapowiada rozwód. Rybka zostaje skompromitowany, Patrycja odchodzi, a Kurzaj odzyskuje poczucie godności. Sztuka kończy się gorzko-ironicznym happy endem, pokazując, że prawdziwie „ekstremalne” jest nie życie pełne ryzyka, lecz odwaga zmierzenia się z samym sobą.

Główny bohater jest  człowiekiem słabym, przegranym i uzależnionym  od hazardu. Jednak perypetie, które właściwie powinny go pogrążyć w podłości i cynizmie, wydobywają z niego człowieczeństwo i stwarzają szansę na nowe życie. Sztuka jest dowcipna i daje znakomity materiał do świetnych kreacji aktorskich.

omawiał Maciej Wojtyszko

Terapia kulinarna

Tytuł oryginalny
Una terapia integral
Tłumacz
Łyko, Martyna
Gatunek sztuki
Komedia
Obsada kobiet
Obsada mężczyzn
Prapremiera
Barcelona, 25 maja 2022, teatr la Villaroel

Od ponad dziesięciu lat Toni Roca prowadzi intensywny kurs pieczenia chleba. Liczba miejsc jest ograniczona, a chętnych tak wielu, że prowadzący sam wybiera uczestników swojego kursu. Ci, którzy trafiają na zajęcia, dowiadują się, że „aby upiec dobry chleb, nie trzeba mieć najlepszej mąki ani najświeższych drożdży; żeby upiec dobry chleb, trzeba być w zgodzie z samym sobą.” 

Cztery postacie: Neus, Laura, Bruno i Toni próbują nauczyć się pieczenia chleba, żeby odnaleźć na nowo sens swojego życia. Ucząc się o gastronomii, mierzą się jednocześnie z własnymi problemami. Podczas zajęć z pieczenia chleba ujawniają się sekrety i napięcia, które zmuszają uczestników do konfrontacji z najgłębszymi lękami i pragnieniami. Przygotowywanie żywności staje się metaforą ich własnych dróg życiowych, staje się okazją do poruszenia takich tematów jak samoakceptacja, strach przed porażką oraz poszukiwanie szczęścia. Dzięki komicznym i wzruszającym interakcjom bohaterowie odkrywają znaczenie wzajemnego wsparcia i szczerości, a kurs przemienia się w podróż ku samopoznaniu i zbliżeniu.

Amatorzy. Rodzina to pułapka

Tytuł oryginalny
Amatéři
Tłumacz
Wróbel, Agata
Gatunek sztuki
Komedia
Obsada kobiet
Obsada mężczyzn
Miejsce akcji
taras parterowego mieszkania
Prapremiera
Dejvické divadlo, Praga, 2025

Petr Zelenka robi to, co umie najlepiej: zamyka sześć osób w jednym miejscu i pozwala im mówić. Na tarasie zwykłego mieszkania zbiera się rodzina, która przyszła załatwić drobną sprawę towarzyską, a kończy na publicznym audycie swoich ambicji, lęków i sekretów. Kolacja, rozmowa, kieliszek, kilka nieporozumień i nagle okazuje się, że każdy z obecnych ma coś do stracenia i coś do ukrycia. Najbardziej jednak boją się jednego: że ktoś zobaczy ich takimi, jacy są naprawdę.

Amatorzy to komedia o rodzinie traktowanej jak przeszkoda w karierze, projekcie życiowym albo wizerunku. Bohaterowie mówią o wolności, tolerancji i nowoczesności, ale wystarczy jedna informacja nie na miejscu, żeby cały ten język rozsypał się jak dekoracja z kartonu. Seks, pieniądze, awans, reputacja i wstyd krążą tu w jednym obiegu, a każde zdanie jest próbą ratowania własnej pozycji. Nikt nie słucha, wszyscy się bronią.

Zelenka prowadzi akcję precyzyjnie, ale bez nachalnych fajerwerków. Komizm rodzi się z charakterów, z ich nadmiernej samoświadomości i jeszcze większej ślepoty na innych. To nie jest farsa o pomyłkach, tylko komedia o ludziach, którzy są przekonani, że doskonale wiedzą, jak działa świat, dopóki świat nie zacznie mówić ich własnymi słowami. Każda kolejna scena podnosi temperaturę rozmowy i obnaża kolejne warstwy pozornej normalności.

Amatorzy są zabawni w sposób niewygodny. To sztuka o relacjach jako nieustannym improwizowaniu ról, w których nikt nie jest zawodowcem. Każdy udaje, że panuje nad sytuacją, i każdy w końcu się kompromituje. Zelenka nie moralizuje i nie szuka winnych. Pokazuje tylko jedno: w sprawach rodzinnych wszyscy jesteśmy dyletantami. A im bardziej staramy się temu zaprzeczyć, tym głośniej robi się na tarasie.