Trier, Lars von

Sceniczna wersja kultowego filmu Larsa von Triera z 2006 roku. Choć, jak zapewnia jedna z postaci dramatu, jest to „nieszkodliwa komedia”, stawki są tu całkiem wysokie. Tekst porusza istotne kwestie niejednoznacznej, niezrozumiałej hierarchii oraz absurdalnego urządzenia korporacyjnego świata. W tej niezwykle zabawnej oraz ostrej satyrze na świat biznesu i korporacji von Trier obnaża sztuczność i kruchość wysterylizowanych układów, które próbują się ukrywać za fasadą profesjonalizmu. 

Sztuka opowiada o Ravnie, właścicielu firmy, który przez lata udaje, że jest jedynie pracownikiem, a wszystkie niepopularne decyzje zrzuca na fikcyjnego prezesa – tytułowego „szefa wszystkich szefów”. Kiedy pojawia się potrzeba sprzedaży firmy, właściciel zatrudnia aktora, Kristoffera, który ma wcielić się w nieistniejącego przełożonego. Umowa między mężczyznami szybko jednak wykracza poza „bycie słupem”. Kristoffer zmuszony jest nawiązać kontakt z pozostałymi pracownikami, oczekuje się od niego podejmowania decyzji oraz podtrzymywania skomplikowanego układu relacji, które potajemnie wypracował Ravn.

Szef wszystkich szefów jest opowieścią o przekroczeniach, manipulacjach i zamazywaniu granicy między tym, co firmowe, a tym, co prywatne. Dramat stawia także pytania o relację między aktorem a postacią, człowiekiem a funkcją zawodową, a także o mowę, która zmusza do określonego performowania. I wreszcie: kim właściwie jest ten „szef wszystkich szefów” i kto sprawuje realną władzę?

Scenariusz do Idiotów został zrealizowany zgodnie z regułami manifestu DOGMA 95, który wzywał do powrotu do realizmu w kinie. Jest to film o grupie młodych ludzi, którzy mieszkając w wystawionym na sprzedaż domu wujka jednego z bohaterów, praktykują stan zidiocenia jako sprzeciw wobec mieszczańskiej mentalności i stylu życia. Udawanie umysłowo upośledzonych - spastykowanie - ma pomóc każdemu w odnalezieniu „wewnętrznego idioty”, żeby dotrzeć do swojego prawdziwego, nieskrępowanego kulturowymi naleciałościami „ja”. Obserwując reakcje napotkanych ludzi, wprowadzają zamęt i konsternację w przestrzeniach publicznych. Pewnego dnia do grupy dołącza Karen, której przybycie staje się katalizatorem zmian w grupie. Początkowo oburzona ich postawą, z czasem dostrzega w nich szczerość i sama próbuje spastykować. Grupa powoli zaczyna przekształcać się w sektę, a przewodzący nimi Stoffer nabiera coraz bardziej autorytarnych cech, wymuszając coraz trudniejsze zadania na uczestnikach. Oczekując całkowitego poświęcenia dla sprawy doprowadzi do kryzysu komuny i jej powolnego rozpadu.

Jak mówi sam von Trier - "esencją moich rozważań dramaturgicznych jest to, że chcę odrzucić najbardziej zbyteczne ograniczenia, które zazwyczaj występują, i uciec od sztywności". Idioci to manifest przeciw rutynie, zakłamaniu, manipulacji, a przy okazji uruchamia coś, co rzadko dochodzi do głosu: wrażliwość na drugiego człowieka.