język polskijęzyk angielski

Stein, Gertruda

Stein, Gertruda

Stein, Gertruda

Gertruda Stein pochodziła z zamożnej, żydowskiej rodziny. Spędziła dzieciństwo w Wiedniu i w Paryżu. W Radcliffe College studiowała psychologię u filozofa Williama Jamesa. Po dalszych studiach na uczelni medycznej Johna Hopkinsa wyjechała do Paryża, gdzie od 1903 do 1912 mieszkała z bratem Leonem, zdolnym krytykiem sztuki, a później ze swoją dożywotnią saficką partnerką i sekretarką, Alice B. Toklas. W 1934 przyjechała do USA dla wygłoszenia odczytów. Zainteresowanie takimi artystami, jak Henri Matisse, Juan Gris, Pablo Picasso, Georges Braque sprawiło, że stała się ich mecenasem i krytykiem sztuki. Wyjątkowy styl Stein odznacza się użyciem słów bardziej dla ich skojarzeń i dźwięku, niż dla dosłownego znaczenia, skomplikowanym systemem powtórzeń i przekształceń jednego tematu wyrazowego, odejściem od klasycznego przestankowania i normalnej składni, ukazywaniem wrażeń i stanów umysłu bardziej, niż snuciem wątków.

Siostry i Bracia

Tłumacz
Sudół, Robert
Gatunek sztuki
Poza gatunkiem
Obsada kobiet
Obsada mężczyzn
Szczegóły
Sztuka opublikowana w piśmie "Dialog" nr 4/94.
Prapremiera polska
1995, Teatr Dramatyczny w Warszawie, reż. Bożena Suchocka

Trzy miniatury – trzy dziecięce gry. Czy beztroskie? Pierwsza - W ogrodzie - jest wariacją na temat zabawy w króla i królową, która szybko przeradza się w walkę o to, kto założy koronę. W drugiej zabawie - Cztery metamorfozy - bohaterowie starają się zapobiec utracie tożsamości – zła zjawa grozi im przepołowieniem na dwoje, zamianą w jajo i wychudzeniem na nitkę. Trzecia - Trzy siostry, które nie są siostrami - jest klasyczną zabawą w zabijanego, w której nie wiadomo kto kogo zabił i dlaczego, ale żywy z niej nie wychodzi nikt. Język miniatur pełen jest dziecięcych wyliczanek i magicznych powtórzeń dziwacznych zwrotów, raz po raz przerywanych wybuchami euforii lub złości. Bohaterowie mówią bardziej obok siebie niż do siebie. Przy pomocy sznurka, kawałka tektury i butelek z mlekiem stworzony zostaje świat umowny, lecz przerażający w swej sugestywności. Wszystkie gry przesycone są okrucieństwem, złością, zawiścią, żądzą unicestwiania. Żadna z zabaw nie kończy się dobrze. Wszystkie trzy zmierzają nieuchronnie do katastrofy, która w końcu w sposób wypreparowany z emocji urzeczywistnia się. Teksty zostały przez Stein napisane pod koniec II wojny światowej i o niej metaforycznie traktują.