Właśc. Maria Gabriela Janowska (ur. 30 marca 1857 r. w Podhajcach, zm. 17 grudnia 1921 r. we Lwowie) – polska aktorka, dramatopisarka, powieściopisarka, publicystka, krytyczka teatralna i artystyczna. Przedstawicielka polskiego naturalizmu, wykpiwała moralną obłudę mieszczaństwa; pisała komedie satyryczne, dramaty i powieści. W 1879 r. zaczęła występować w amatorskim teatrze w Warszawie; w 1881 r. zerwała z mężem, rodziną i środowiskiem, a w styczniu 1882 r. została zaangażowana jako aktorka w teatrze w Krakowie i tam przyjęła pseudonim Gabriela Zapolska. W latach 1890–1895 przebywała w Paryżu, wchodząc w skład słynnego Théâtre Libre A. Antoine’a, a potem modernistycznego Théâtre de l’Œuvre. Jako pisarka zadebiutowała opowiadaniem pt. Jeden dzień z życia róży (1881), publikowała nowele i powieści w prasie lwowskiej, następnie warszawskiej. Jej utwory: opowiadanie Małaszka (1883), powieści Kaśka Kariatyda (1885–1886), Przedpiekle (1889) stały się przedmiotem polemik, wywołały oburzenie konserwatywnej krytyki ze względu na dominujący w nich naturalizm; w powieściach O czym się nie mówi (1909) i O czym się nawet myśleć nie chce (1914) podjęła problematykę prostytucji i chorób społecznych. Napisała wiele nowel, powieści i sztuk teatralnych, z których najsłynniejszą jest grana do dziś Moralność pani Dulskiej. Od 1904 r. zamieszkała na stałe we Lwowie, zorganizowała wraz z drugim mężem, malarzem Stanisławem Janowskim, zespół teatralny, z którym objeżdżała Galicję. W roku 1912 wzięła udział w zorganizowanej w Pradze Wystawie Pracy Kobiety Polskiej; została członkiem komisji artystycznej Teatru Premier, współpracowała z lwowskim Teatrem Niezależnym. Po zajęciu Lwowa przez wojska rosyjskie (wrzesień 1914 r.) prowadziła przez pewien czas cukiernię. Jest autorką zawartego w tomie Nasza prawda dramatu Jesiennym wieczorem.
Ciekawych twórczości dramaturgicznej autorki odsyłamy do książki Nasza prawda, wydanej nakładem ADiT, Warszawa 2025.