Obraz

Autor: 
Apke, Fred
Przekład: 
Klubowicz, Marta
Gatunek: 
Dramat
Obsada kobiety: 
1
Obsada mężczyźni: 
5
Postacie: 
Halina (26 lat); Paweł (25 lat); Zygmunt – ojciec Haliny, pod pięćdziesiątkę; Stary – ojciec Zygmunta; Komarowski – szef firmy; Elegancki Pan – właściciel galerii
Czas akcji: 
Współczesność
Miejsce akcji: 
Drukarnia w piwnicy, mieszkanie Starego, mieszkanie Haliny, dworzec, most, przed drzwiami, pociąg, galeria, na brzegu rzeki - symultaniczne miejsca akcji zaznaczone są kręgami światła

Podczas II wojny światowej Stary, będąc chłopcem, uratował życie malarzowi żydowskiego pochodzenia, Rosenfeldowi, ukrywając go przed Niemcami w swoim domu.  Dostaje od niego obraz, który po wojnie osiąga wielką wartość.  Rosenfeld staje się bowiem sławnym malarzem. Starego prześladują wizje z przeszłości, dręczy go wspomnienie nienawiści, jaką darzył go jego ojciec.  Jednocześnie jest z skłócony z własnym synem, Zygmuntem.  Zygmunt to alkoholik, człowiek na dnie. Stary darzy go taką samą nienawiścią, jakiej zaznał od swojego ojca.  Zygmunt przypomina sobie o obrazie Starego.  Wie, że teraz dzieło Rosenfelda warte jest bardzo dużo pieniędzy.  Postanawia zdobyć obraz i wciągnąć w spisek swoją córkę, Halinę.  Żąda od niej, by oszukała Starego mówiąc mu, że umiera na serce i tylko droga operacja za granicą może uratować jej życie.  Halina nie chce mieć ze spiskiem nic wspólnego, wyczuwa zło tkwiące w jej ojcu.  „Źle na mnie działasz” – oświadcza i wyrzuca go ze swojego domu. Ale Zygmunt umiejętnie nią manipuluje.  Pokazuje jej zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że sam ciężko choruje na serce.  Halina, kierowana poczuciem winy, idzie po niego na dworzec.  Jest zagubiona, właśnie została wyrzucona z pracy przez molestującego ją seksualnie szefa.  Jedzie z ojcem do Starego, ale odcina się od spisku uknutego przez Zygmunta.  Kategorycznie zabrania mówić dziadkowi o swej rzekomej chorobie.  Zygmunt jednak nie rezygnuje.  Kłócą się po raz kolejny, Halina nie ma zamiaru okradać dziadka z obrazu, chce wyjechać.  Zygmunt zatrzymuje ją szantażem: powie Staremu, że jego wnuczka była uliczną prostytutką.  Halina, przerażona i bezradna, zostaje.  Tymczasem Zygmunt wciąga w intrygę sąsiada Starego – Pawła. Informacja o śmiertelnej chorobie Haliny dociera do dziadka i ten decyduje się bez wahania sprzedać obraz.  Kocha swoją wnuczkę i za wszelką cenę chce jej pomóc.  W galerii w Niemczech dowiaduje się, że jest synem Rosenfelda, a człowiek, którego przez całe życie uważał za ojca, wiedział o tym. Stąd jego nienawiść. Stary wraca z pieniędzmi.  Kiedy Zygmunt ma już je w garści, w kolejnym akcie nienawiści mówi Staremu, że go oszukał,  „zrobił w wała”, a Halina jest zdrowa. Ta jednak o wszystkim się dowiaduje.  Wbrew rozpaczliwym protestom ojca zabiera mu pieniądze, zwraca do galerii i odzyskuje obraz Dziadka.  Zygmunt popełnia samobójstwo, topiąc się w rzece.

Sztuka bardzo emocjonalna.  Sugestywnym klimatem nawiązuje do mrocznych dramatów skandynawskich.  Współczesnych i klasycznych, które wyszły  spod pióra Enquista czy Strindberga.  Symultaniczna, precyzyjna konstrukcja sprawia, że bariera czasu i przestrzeni przestaje istnieć.  Wizje Starego i teraźniejszość przenikają się wzajemnie, odsłaniając dramatyczną historię i skomplikowane relacje rodzinne kilku pokoleń.  Widzimy, jak obsesyjna nienawiść i zacietrzewienie krok po kroku prowadzą do destrukcji i zniszczenia.  Sztuka uświadamia, jak ważna jest w życiu umiejętność wzniesienia się ponad własną małość.  Jak ważna jest zdolność przebaczenia.  Przebaczenia, które czasem stanowi nasz jedyny ratunek, jedyną drogę do światła.  I jak trudno to osiągnąć…