Jakiś i pupcze

Autor: 
Levin, Hanoch
Przekład: 
Sidi, Elżbieta
Gatunek: 
Komedia
Obsada kobiety: 
6
Obsada mężczyźni: 
10

„Jakiś Huszpisz, brzydki i samotny mężczyzna, mieszka w zapadłej mieścinie i nie ma kobiety. Wszystko, co udaje mu się zdobyć, to Pupcze Chrupcze, ale i ona jest brzydka i samotna. Jakiś żeni się z nią niechętnie, a nie czując do niej pociągu fizycznego, nie jest w stanie dopełnić powinności, które jako mężczyzna jest winien kobiecie. Rodzina wywiera presję na młodą parę. Jakiś i Pupcze są zdesperowani. Wszyscy razem wyruszają w podróż na poszukiwanie prostytutki sławnej z rozpalania żądzy. Niestety, dobre czasy prostytutki Forsedes należą już do przeszłości... Środkowa i wrażliwa cześć Jakisia opada i kurczy się jeszcze bardziej. Niespodziewanie następuje cudowne spełnienie marzeń – wiadomość z królewskiego pałacu: najpiękniejsza kobieta świata, księżniczka Szampinje-Szandilje we własnej osobie, jako miłosierny uczynek dla swoich poddanych ofiaruje się rozpalić żądze Jakisia. Spotkanie w pałacu jest wspaniałe. Księżniczka – piękność nie z tego świata, ale Jakiś, zmieszany i zawstydzony, jeszcze bardziej chowa się w sobie... Sytuacja jest rozpaczliwa. Na opuszczonym polu na przedmieściach stolicy nasi bohaterowie ze swoimi rodzinami przygotowują nocny odpoczynek. I tam, w trakcie snu i chrapania, po prostu, bez żadnych przygotowań i rozgrzewki, Jakiś, choć niezdarnie, robi to, co należy. Happy end raduje. Brzydota triumfuje".

H. Levin, program teatralny do Jakiś i Pupcze, Teatr Cameri, 1986

 

Prapremiera sztuki Jakiś i Pupcze izraelskiego dramaturga Hanocha Levina w reżyserii autora dramatu miała miejsce w 1986 roku w Tel Awiwie, w teatrze Cameri. Sztuka została entuzjastycznie przyjęta przez krytykę i publiczność. W 2007 ponownie wystawiona na scenie teatru Geszer w reżyserii Jewgienija Arye i Szymona Mimrana, grana do dzisiaj cieszy się niesłabnącą popularnością i przychylnością krytyki. Inscenizacja teatru Geszer, w oryginalnej cyrkowej konwencji, zdobyła osiem nominacji do izraelskiego teatralnego „Oskara" i uczestniczyła w Międzynarodowym Festiwalu Teatrów "Meetings in Odessa" („Spotkania w Odessie") w 2012. Poza granicami Izraela komedia Jakiś i Pupcze była wystawiana w Teatrze Czechowa w Rydze w reżyserii i w tłumaczeniu Jewgienija Arje (wspólnie z Joni Chen) oraz we Francji, w tłumaczeniu Laurence Sendrowicza i Jacqueline Carnaud.

Od tłumaczki:

Sztuka Levina zabiera widzów w podróż w poszukiwaniu miłości i romantyzmu w absurdalnym świecie odartym z patosu, w którym w godzinę śmierci myśli się o „puszczaniu wiatrów". Obnażając wszechmoc rutyny, władzę konformizmu i społeczne konwenanse pokazuje rozdarcie człowieka między wyborem zaspokojenia potrzeby piękna i szczęścia a koniecznością solidarności z normami społecznymi. Levin funduje publiczności gorzkie i cyniczne spojrzenie na instytucję małżeństwa, seks, miłość i samo życie („Nie urodziliśmy się dla przyjemności. Urodziliśmy się, żeby kończyć i odchodzić!"). W prowincjonalnych „stetl" o „polskich" nazwach: Paluszki, Palaczynki i Flaczki, największym osiągnięciem kobiety jest to, że „wsadzono jej", a mężczyzny, że udało mu się „wsadzić". Jakiś i Pupcze to nie tylko czarna komedia perypetii matrymonialnych, której obiektami są antybohaterzy: impotent i brzydula, ale i dramat przemijania oraz okrutnej konfrontacji marzenia z rzeczywistością ponad ludzką wytrzymałość.

Z recenzji:

„Wspaniała realizacja sztuki Hanocha Levina w teatrze Geszer zmywa ciężki makijaż i pokazuje sztukę teatralną w najlepszym wydaniu (...)".

„Akcja sztuk Levina nie jest skomplikowana, ale to co jest w nich wyjątkowe, to fakt, że ciągle zaskakują od nowa, nawet wtedy, kiedy wydawałoby się, że wszystko na ten temat zostało już powiedziane" .

Cwi Goren, "Jakis i Pupcze" - teudat kawod le'Geszer, Ha'bama, 17.09.2007

Fragment przedstawienia w teatrze Geszer - Klik.

Ela Sidi dla ADiT